Pagina 3 van 7

Thiérache, het land van de protestanten

Versterkt kerkje van Parfondeval

Thiérache, een vrij onbekende streek in de Franse Ardennen, is bekend om zijn versterkte kerkjes. Prachtige bouwwerken met de allure van een vesting. De kerken zijn versterkt met burchttorens, torens, wachttorens en schietgaten. Gebouwd in de woelige 16de en 17de eeuw om te schuilen tegen plunderaars en legeraanvallen.

Het is ook de streek waar het protestantisme wortel schoot. Het geloof werd rond 1525 door seizoenarbeiders naar deze streek in Noord Frankrijk gebracht. In Meaux werd in 1545 de eerste gereformeerde kerk in Frankrijk gebouwd. Het bestaan van vele kleine protestantse begraafplaatsen getuigt van de vitaliteit van de protestantse gemeenschap.

Temple portestant

Tempel
Ook Parfondeval, een van de plus belles villages de France, heeft zijn versterkte kerk. Een prachtig exemplaar met een gerestaureerde zolderverdieping en een kleine expositie.
Al wandelend oor het dorp kom je langs de Temple Protestante de Parfondeval (protestantse kerk) die in 1858 werd gebouwd door architect Jules Touchard uit Laon. Daarvoor kwamen de protestanten bijeen In het bakhuis van de bakker. Het kerkje heeft een sober interieur. Schuin tegenover het kerkje ligt de protestantse begraafplaats die nog steeds in gebruik is.

Le cimetière protestant

De protestanten begroeven hun doden in hun tuinen omdat zij niet als geloofsgemeenschap waren erkend. Na het Édit de Tolérance in 1787 kregen zij het recht om een eigen begraafplaats te stichten. De begraafplaats van Parfondeval bestaat uit een akker met eenvoudige grafstenen; op sommige prijken bijbelteksten. Vooral op het oude deel heeft hef verval toegeslagen.

Ter Navolging Scheveningen

Begraafplaats Ter Navolging (Scheveningen) met op de achtergrond de toren van de Nieuwe Kerk (1893)

In al die jaren dat ik begraafplaatsen bezoek, was ik nog nooit op Ter Navolging in Scheveningen geweest. Op zaterdag 6 augustus is het er toch van gekomen.

Ter navolging laat zich niet makkelijk vinden. Het toegangshek ligt verscholen tussen een gifgroen geschilderde brasserie en een grijs kantoorgebouw. Dan open je een tweede hek en kom je op een binnenterrein met de ommuurde begraafplaats. Dan loop je weer een hek binnen en sta je op een… kerkvloer.

Mr. Perrenot

Het verhaal van Ter Navolging is bekend. Mr. Abraham Perrenot, domeinraad van de toenmalige prinsen van Oranje, nam het initiatief om in de Scheveningse duinen een begraafplaats aan te leggen. Hij deed dit om een voorbeeld te stellen om niet langer op onhygiënische wijze in kerken en steden te begraven. De eerste begrafenis op Ter Navolging was van een kind op 11 mei 1780. Al snel daarna raakten de vijftien kelders vol en in 1792 was de begraafplaats al uitgegroeid tot 72 kelders, nu 102 kelders.

Door de uitbreiding van Scheveningen door de jaren heen ligt Ter Navolging tegenwoordig niet meer afgelegen in de duinen, maar is omgeven door bebouwing. In 1976 dreigde de begraafplaats geruimd te worden, wat verhinderd werd doordat een plaatselijke uitvaartondernemer er een kindje liet begraven.

Ter navolging

Rest de vraag: heeft de begraafplaats Ter Navolging dan ook werkelijk navolging gekregen? Het antwoord is bevestigend. En snel ook: in 1779 al in Zwolle en in 1782 in Oud-Zuilen. In 1786 kreeg Ter Navolging zelfs letterlijk navolging met de begraafplaats in Tiel, die zelf ook Ter Navolging zou gaan heten.
Lees verder

Tromp, grondlegger van Woudsend Verzekeringen

Grafstenen familie Tromp bij Karmelkerk in Woudsend

Tegenover de Karmelkerk aan het Ald Tsjerkhof, in 1837 als Waterstaatkerk gebouwd, bevond zich destijds het kerkhof. In 1933 werd de begraafplaats geruimd en heringericht als een park. In 2007 werden bij graafwerkzaamheden onverwacht vier grafstenen gevonden. De stenen hoorden bij de graven van Age Hylkes Tromp (1794-1876), zijn vrouw Eelkje Wigles Visser, zijn dochter Cornelia en zuster. Tromp was de oprichter van de Onderlinge Brandwaarborgmaatschappij Ao 1816, later bekend geworden als Woudsend Verzekeringen.

De familie Tromp heeft een belangrijke rol gespeeld in het kerkelijke en sociale leven van Woudsend. Woudsend Verzekeringen (nu onderdeel van ASR) heeft werkgelegenheid geboden aan vele generaties Woudsenders.

Bronnen: bezoek 9 juni 2022 en informatiepaneel bij kerk

[caldera_form id=”CF61cb06d1b3a1a”]

Themanummer: Bomen

De Begraafplaats, juni 2022

Vallende bomen

Het risico op omwaaiende bomen wordt door de klimaatverandering alleen maar groter. Met voldoende controle en indien nodig het bijtijds inschakelen van een specialist, kan veel ellende worden voorkomen.

Gedenkbomen

Religiewetenschapper Melissa Schilderink analyseerde de ervaringen van negentig nabestaanden die een boom plantten voor een overleden dierbare. Wat kunnen beheerders, die overwegen een deel van hun begraafplaats om te vormen tot een zogenaamd gedenkpark of -bos, leren van dit onderzoek?

Unter der Linde

In Enschede, Delft en Pijnacker-Nootdorp hebben ze ervaring met herdenkingsbomen. Het is niet zozeer een verdienmodel, aldus de verantwoordelijke beheerders, als wel dat je het dienstenpakket zo divers mogelijk wilt maken. En de begraafplaats wordt er alleen maar groener door.

Bijzondere beuk

De rode beuk op de historische begraafplaats Groenesteeg in Leiden is een echte aandachtstrekker. De gemeente Leiden en de Stichting tot instandhouding van de begraafplaats Groenesteeg doen er alles aan om deze waardevolle boom zo lang mogelijk gezond te houden.

Bestellen: De Begraafplaats

Begraafplaatsboekjes, een unieke serie fotoboekjes

In de serie Begraafplaatsboekjes zijn de eerste twee delen verschenen:
1. Dieren – Amusante foto’s van dieren op de begraafplaats.
2. @tombnails – Prachtige, dramatische beelden van Nederlandse begraafplaatsen,
gefotografeerd en bewerkt door Banu, bekend tafofiel en Instagrammer.

Het zijn de eerste twee deeltjes in wat een lange reeks begraafplaatsboekjes gaat
worden. Nummer 3 staat al in de planning: Lijkenhuisjes.

Er wordt steeds minder begraven. Onder andere omdat mensen niet doorhebben wat een bijzondere plekken begraafplaatsen zijn: een unieke combinatie van historie, kunst, kitsch, cultuur én (vaak ook zeldzame) flora en fauna. Rustige oorden die aanzetten tot bezinning.
Stichting Eindelijk wil met de reeks Begraafplaatsboekjes laten zien hoe mooi, bijzonder en uniek begraafplaatsen zijn.

Stichting Eindelijk
Formaat: 13,5 x 10 cm
Aantal pagina’s: 48
Prijs: € 7,95

Russische graven in Oosterbeek

In de uiterste noordelijke hoek van de begraafplaats Noord,  net naast de van Limburg Stirumweg en tegen de gemeentegrens met Arnhem, is een ensemble van dertig  gelijksoortige Russische graven ingericht. De graven hebben alle dezelfde steen en dateren van jaren ’60, ’79 en ’80 van de vorige eeuw.

In 1950 werden zeven  Russische en twee Letse vluchtelingen gehuisvest in Huize Sylvius Meindersma in Arnhem. In 1959 wijzen B&W van Arnhem een apart stuk grond op de begraafplaats Noord aan als vak waar de Russische vluchtelingen en later ook leden van de Russische orthodoxe kerk begraven kunnen worden. Rond 2007 dreigen de dertig Russische graven geruimd te worden. De Russisch orthodoxe kerk Van Arnhem heeft verzorging van de graven op zich genomen.

De Algemene Begraafplaats In Oosterbeek bestaat uit een noordelijk en zuidelijk deel. De zuidelijke begraafplaats werd in 1900 in gebruik genomen. Op 4 januari van dat jaar werd op ‘Afdeling B, nr 1 Zuid’ de eerste overledene ter aarde besteld. Het noordelijke deel van de begraafplaats is in gebruik genomen rond 1957 toen begraafplaats ‘Zuid’ haar maximale capaciteit bereikte.

Bron: Veluwepost 12-1-2007; de Weekkrant/Veluwepost 30-3-2007; Bezoek begraafplaats 27-5-2022

Familiebegraafplaats Landgoed Tongeren

“Betreed O Wandelaar met eerbied dezen grond
Aan dooden toegewijd ter rustplaats: ’t graf is heilig
En zij wier asch hier rust zijn voor all onrust veilig
Schoon hen geen marmer dekt, maar heide groei in ’t rond’

Op het houten toegangshek van de kleine sfeervolle begraafplaats prijkt dit mooie dichtwerk.

Jan Hendrik Rauwenhoff (1730-1815), eigenaar van het landgoed Tongeren, liet de begraafplaats in 1812 aanleggen en dichtte bij de opening de bovenstaande regels. .De eerste dode die hier begraven werd, was een vriendin van Rauwenhoff en zijn dochter Anna. Namelijk de romanschrijfster en dichteres Elisabeth Maria Post (1755-1812). Zij was getrouwd met de predikant. J. Overdorp uit Epe. Anna volgde haar vriendin twee maanden later In de dood. Beiden liggen links en rechts van de ingang begraven. 

De begraafplaats doet nog steeds dienst als familiebegraafplaats. Het is gelegen midden in het bos, Het is even zoeken maar al snel laat de begraafplaats zich van verre herkennen.

Wandelen: over de groene zoden deel 1

Van kleine kerkhofjes op Groningse wierden tot een klassieke stadsbegraafplaats in Maastricht

De coronapandemie zorgt ervoor dat iedereen dichter bij huis blijft. Steeds meer mensen maken tijdens een wandeling in eigen stad of dorp een rondje over een begraafplaats. Zij ontdekken de rust en de schoonheid van ons funerair erfgoed. Journalist John Jansen van Galen zei het zo: ‘Een begraafplaats kan een verrassende plek voor een wandeling zijn. Met fraaie bomen, graven van beroemde mensen of gewoon als een plek voor een moment van rust en inkeer.’ 

Nieuwe begraafplaats Ermelo

Geen wonder dat Jansen van Galen, zelf fervent wandelaar, in 2015 het voorwoord schreef voor de eerste wandelgids voor begraafplaatsen in Nederland: Over de groene zoden. De gids was al een paar jaar niet meer verkrijgbaar, maar wèl verscheen in 2020 deel 2, nu met een voorwoord van Hella van der Wijst, bekend van haar tv-programma De wandeling.  

Voor wie niet genoeg kan krijgen van deze fascinerende plekken, is er nu een geactualiseerde herdruk van deel 1 van Over de groene zoden verschenen. Met 23 wandelingen op een aantal zeer gevarieerde kerkhoven en begraafplaatsen, beschreven door onder anderen Wim Cappers, Rita Hulsman en Liesbeth Vermeulen. De wandelaar hoeft er niet voor naar het buitenland, het avontuur ligt om de hoek: op de kerkhofjes op de Groningse wierden, op de stadsbegraafplaats Buitenveldert in Amsterdam of op de klassieke begraafplaats aan de Tongerseweg in Maastricht. 

Met uitgebreide beschrijvingen, foto’s en praktische informatie over openingstijden etc. 

Deel 1 en 2 van Over de groene zoden zijn beide te bestellen via bureau@terebinth.nl. De delen kosten € 14,95 per ex. (plus verzendkosten; ook verkrijgbaar via de boekhandel en Bol.com). Donateurs betalen € 12,70 en er geldt een boekhandelskorting.

Over de groene zoden 1. Wandelen over begraafplaatsen in Nederland. Bartho Hendriksen en Korrie Korevaart (redactie). 2e, herz. dr. Leiden: Stichting Terebinth, 2022. ISBN 978-90-817644-3-8 / NUR 502; 128 pp., full colour, 14,7×21 cm (A5 liggend). 

Weekend van de Begraafplaats

Met droefheid geven wij kennis van…

Het Weekend van de Begraafplaats zal volgend jaar niet meer als evenement door de BVOB, Terebinth en LOB worden georganiseerd.

De werkgroep heeft de afgelopen edities van dit evenement geëvalueerd en geconcludeerd dat de inspanning (tijd, inzet, kosten) om het Weekend te organiseren uit de pas is gaan lopen met het aantal deelnemende begraafplaatsen en belangstellende bezoekers.
De werkgroep onderschrijft de – welverdiende en broodnodige – aandacht die dit evenement voor begraafplaatsen oplevert. Het PR-moment werd door beperkte deelname en inzet echter niet ten volle benut.

Funerair Ermelo

Ermelo telt zes begraafplaatsen:

  • ’s Heeren Loo
  • De Kruiskamp (Oude Begraafplaats)
  • Gemeentelijke Begraafplaats Koningsvaren
  • Kerkhof Zendingskerk
  • Nieuwe Begraafplaats Veldwijk
  • Oude Begraafplaats Veldwijk

Kaart met ligging van begraafplaatsen en route.

Beschrijving volgt.

« Oudere berichten Nieuwere berichten »

© 2024 Over de groene zoden

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑