Natuurbegraafplaatsen onderscheiden zich in veel opzichten van de ‘traditionele’ begraafplaats. Bij een natuurbegraafplaats staat naast het begraven verbetering van de natuur centraal. Op een natuurbegraafplaats bestaat grafrust voor onbepaalde tijd (verwarrend soms ook eeuwige grafrust genoemd) en het natuurbeheer wordt uitgevoerd door een natuurbeheerder.
Een natuurbegraafplaats – de meeste zijn aangesloten bij de brancheorganisaties BRANA en LOB – voldoet aan strenge criteria op het gebied van natuurbehoud, begraven, duurzaamheid en eeuwige grafrust. Een natuurbegraafplaats stimuleert natuurontwikkeling en biodiversiteit. De meeste natuurbegraafplaatsen maken deel uit van een natuurterrein van een landgoed of natuurgebied. De grafrechten worden uitgegeven voor onbepaalde tijd; de graven worden niet geruimd.
Natuurlijke materialen
Er zijn alleen vergankelijke (natuurlijke) materialen (kist, lijkwade) toegestaan. Op de graven mogen geen grafmonumenten of andere monumenten worden geplaatst. Het graf is terug te vinden aan de hand van coördinaten. De eerste jaren is een houten schijf met naam en geboorte- en overlijdensdatum toegestaan.
De meeste natuurbegraafplaatsen zijn aangesloten bij de BRANA, de branchevereniging voor echte natuurbegraafplaatsen in Nederland.
Er zijn ook natuurbegraafplaatsen waar alleen as of urnen zijn toegestaan. Deze liggen soms een natuurgebied. Dan spreken we van een urnen-natuurbegraafplaats.
Natuurlijke begraafplaatsen
Natuurkijk begraven of natuurbegraven worden vaak door elkaar gebruikt. Waarin verschillen deze begraafplaatsen van elkaar? In de praktijk worden beide begrippen door elkaar gebruikt, terwijl er wel degelijk verschillen zijn.
Een natuurlijke begraafplaats (of ecologische begraafplaats) maakt dikwijls deel uit van een reguliere begraafplaats. Vaak wordt een niet gebruikt deel van de begraafplaats ingericht als een natuurlijk deel. Het terrein maakt dus geen deel uit van een natuurgebied. De grafrechten zijn bepaald (bijvoorbeeld voor 50 of 99 jaar uitgegeven). De graven worden uiteindelijk geruimd zoals op een reguliere begraafplaats.